Nhà thờ

Tôi nhớ lúc nhỏ, cứ mỗi sáng Chủ Nhật là hay theo ba đi nhà thờ. Nhà thờ Tin lành nằm ngay chân cầu sắt lớn, rất thuận tiện. Những ngày đầu tôi thích thú vì đi nhà thờ gặp được rất nhiều chú bác, ai nhìn cũng trang nghiêm đĩnh đạc. Tới giờ tôi vẫn nghĩ những người hướng đạo đa số thuộc thành phần trí thức, nhất là ở quê ngày đó đạo giáo rất nhạy cảm, đặc biệt là đạo Chúa.

Tuần nào đi lễ tôi cũng gặp con nhỏ con cô bán trái cây ngoài chợ. Nói con nhỏ vậy thôi chứ nó lớn tuổi hơn tôi, có khuôn mặt tròn trĩnh với đôi mắt long lanh. Nghe có vẻ mắc cười chứ hồi đó tôi nghĩ nó là Thúy Vân hay Hằng Nga trong truyện thần tiên.

Sân trước nhà thờ có trồng hai cây nhãn. Nhiều lần tôi lén trèo lên ngồi đung đưa chân, dù hay bị người lớn la rầy. Mùa nhãn chín, trái thơm phưng phức cũng không dám hái.

Ngoài nhà thờ chính, bên hông phải còn có phòng thờ phượng và phòng sinh hoạt. Nhưng tôi chỉ mê cái ao cá sau nhà có rất nhiều cá bảy màu, cá ba đuôi sặc sỡ. Tôi cũng khoái chạy nhảy lung tung, tưởng tượng như đang chơi năm mười với mấy đứa khác. Thật ra là thui thủi một mình, đâu có dám quen ai.

Ngoài việc hứng thú với cái ao cá, tôi còn chìm đắm theo tiếng nhạc mỗi khi thầy đệm đàn, lúc với cây organ sang trọng khi thì cây piano accordion ngộ nghĩnh. Nhìn dáng thầy ôm đàn hai tay xòe ra rồi xếp lại, đồng điệu với âm thanh du dương phát ra, tôi mơ một ngày được đứng biểu diễn như thế.

Tôi còn được gửi vào sinh hoạt trong đội thiếu nhi. Mỗi dịp lễ lớn như Giáng sinh, tôi được diễn văn nghệ chung với các anh chị lớn. Một lần tôi đóng vai chú chiên, ra sân khấu trùm mền kín mít mà vẫn run như cầy sấy. Vậy mà tôi tự hào khoác lác với lũ bạn trong xóm.

Ngày vui càng qua mau, tôi càng chán đi nhà thờ. Nhớ mỗi lần lén ngước nhìn những người xung quanh cầu nguyện, đứng lặng yên như pho tượng khô khan lạnh lẽo, tôi cảm nhận một sự xa cách. Cuối buổi là giây phút thờ phượng Chúa, các con chiên ngoan đạo nhắm mắt hòa ca, rồi hai người được phân công cầm hai hộp gỗ đi từ từ qua ba dãy hàng ghế. Đi tới đâu ai cũng thành kính bỏ vào một lọn tiền, nom có vẻ tế nhị và kín đáo. Mà tôi cứ thắc mắc tại sao người ta không làm cái thùng công đức, ai có lòng thì tự nguyện đóng góp?

Hai ba năm sau tôi lớn thêm, bắt đầu mê chơi nhiều hơn. Rồi mỗi sáng Chủ Nhật bị ba thúc đi nhà thờ ngay lúc cao hứng, tôi biết cáu gắt. Ngồi lì suốt cả buổi trong nhà thờ, tôi chẳng biết làm gì. Trên bục thì thầy truyền đạo thao thao bất tuyệt, ở dưới thì tôi hậm hực như vịt nghe sấm, không biết bắt đầu từ đâu. Thỉnh thoảng còn được yêu cầu cùng đọc một trang nào đó trong Kinh thánh, hay cùng hòa giọng một bản Thánh ca. Rồi đứng lên ngồi xuống, đứng lên ngồi xuống. Sao người ta không đứng yên suốt buổi như vậy nhỉ?

Nhưng có lẽ khó hiểu nhất với đầu óc nông cạn của tôi là những giáo điều thầy giảng. Ba tôi nói thầy truyền đạo phải thật thông thái và nắm rõ thời cuộc. Cho nên trong mỗi bài giảng thầy đều lồng ghép một thông điệp hay tin tức nóng hổi nào đó, rồi đem ra bàn luận. Nói đàm luận thì đúng hơn vì chỉ có một chiều–người đứng thì nói người ngồi thì nghe. Uất ức nhất là mỗi khi nghe thầy giảng về thuyết tạo hóa, tim tôi rung lên bần bật với những điều nghe được trái ngược bài học ở trường. Giọng thầy sao thật mỉa mai báng bổ…

Chùa

Nếu như Chủ Nhật nào cũng theo ba đi nhà thờ thì thỉnh thoảng tôi mới theo mẹ đi chùa ngày rằm. Ngôi chùa nhỏ nằm khiêm tốn ngay rìa chợ, phía trước là hàng vịt ồn ào, nhất là vào những phiên chợ Tết. Bước vào cổng chùa đã nghe tiếng chuông ngân vang hương thơm nghi ngút, không gian cũng trầm lắng lại. Sự xô bồ của cảnh chợ dường như mất hẳn, lòng người mới thật khoan thai.

Đi chùa tôi gặp rất nhiều bà con thân thích, thời gian viếng chùa cũng nhanh gọn. Khách viếng chùa đủ mọi thành phần, khá nhiều khách vãng lai. Điều này có lẽ hơi khác với nhà thờ vì đa số được người quen dẫn dắt.

Sau khi tranh thủ thắp nhang cúng vái, ai nấy ra về. Có lần hai mẹ con ở lại tới giờ thuyết pháp, tôi quan sát thấy mọi người ngồi xếp bằng, thành tâm đọc kinh theo tiếng gõ mõ. Lúc đó tôi tranh thủ lượn vòng, mắt tròn xoe nhìn những pho tượng Phật vàng óng, phúc hậu. Tôi cũng hay trèo cây mận, cây mai. Mấy bà bắt gặp thường nhẹ nhàng khuyên bảo: “Con đừng trèo nghe con!” Họ chưa bao giờ lườm tôi bằng ánh mắt kỳ thị như nơi tôi vừa kể…

Trong tôi đương nhiên có sự so sánh, nhưng rồi tôi chỉ chọn một cuộc sống tự do phóng túng, thanh tịnh và hướng thiện.

Singapore không có những cánh đồng bát ngát; và thiên nhiên thì đã được con người vun vén. Nhưng đi đâu cũng thấy hàng cây xanh tốt, rong rêu bám đầy, làm gợi nhớ nhiều kỷ niệm về một miền quê yên bình. Quê hương–ai đi xa có nhớ? Với tôi thì nó đã nằm trọn trong trái tim.

Quê hương của tôi là con đường đi học những ngày còn thơ.

Con đường quê rợp bóng mát, uốn lượn dưới liếp dừa xanh, một bên là dòng sông hiền hòa, neo đậu mấy chiếc xuồng con. Mùa khô, con đường vàng tia nắng, đất nứt nẻ khát khao vì đợi chờ, đâu đó còn in đôi bàn chân bé xíu. Đi học về qua đoạn cát trắng, tôi kiếm tìm mấy tổ cút tròn xoe ngộ nghĩnh. Thấy tổ nào to sâu, tôi phồng mang thổi, bắt về mấy con cút bé xíu, bỏ vô cái muỗng dừa, rồi đổ đầy cát cho chúng làm tổ. Không gian chật chội, từng tổ cút chen nhau như những bông hoa đất trông thật đẹp.

“Cút cụt đuôi ai nuôi cút lớn?
Cút lấy chồng ai bồng cút con?”

Mùa mưa, đường lầy lội như cánh đồng mới kéo cày, mùi bùn non xốc lên tới mũi. Mỗi lần đi học tôi xăn quần quá đầu gối, tay ôm cặp tay xách dép, phải hết sức nhẹ nhàng tránh làm lấm chiếc áo trắng tinh. Nói thiệt là tôi rất thích đặt bàn chân trần lên từng thớ đất trơn mềm. Lúc đó tôi còn chưa biết mùi cực khổ, được đi học đã là niềm vui.

Mấy lúc mưa to, tôi xin đục ở ngôi nhà ven đường, mà cũng chỉ được đứng ngoài hành lang vì chân dính đầy bùn đất. Áo mưa của tôi là miếng mũ vuông vức khoác lên người như tấm áo choàng. Bữa nào trễ tôi mặc vào đại, rồi lao mình dưới cơn mưa xối xả, đầu đội chiếc nón kết ba mua cho.

Con đường vắng chỉ mình tôi nghe từng tiếng lộp độp trên đầu. Được một đoạn, nước mưa rút vào nón nặng trĩu, tôi bước chân càng nhanh. Ấy vậy mà ngày nào cũng đến trường đúng giờ, chưa khi nào bỏ học.

Trước khi vào lớp, tôi tạt ngang cầu tàu để rửa chân. Đó là một bến tàu nhỏ ghe xuồng tấp nập, luôn nhộn nhịp tiếng bước chân của mấy chú làm công vác nước đá. Nước lớn đứng trên bờ có thể thòng chân xuống rửa, nước cạn phải lội xuống một đoạn. Mé sông rất lài, lởm chởm đầy cọc nhọn cùng vô số viên đá lớn nhỏ. Thỉnh thoảng, tôi còn bắt gặp mấy đứa con nít đang lượm ve chai hay đi chài nước cạn…

(Còn tiếp)

Thiết nghĩ điều quan trọng trong mỗi cuộc chơi là biết dừng lại đúng lúc. Đăng Khoa đã làm rất tốt điều này, ít nhiều cũng tạo một ấn tượng đẹp đối với những ai quan tâm. Và tôi tiếc cho trường hợp của Uyên Linh–người có tài năng thực sự. Nhưng tôi không thể phát biểu cảm nhận về điều này, càng không thể bình luận gì thêm. Đơn giản vì tôi không phải là người trong cuộc.

Người ta thường không chấp nhận hay cố ý chối bỏ thực tế khi nó không theo những gì mong muốn. Thực tế biến giám khảo Diễm Quỳnh xưa nay vốn ôn hòa trở thành lố bịch với chính phán đoán của mình, mà trước đó đại đa số chúng ta đều đồng tình. Thực tế thúc đẩy giám khảo Nguyễn Quang Dũng chất vấn Đăng Khoa, rồi đánh mất niềm tin vào số đông khán giả. Thực tế cũng xém chút xây dựng một hình tượng ca sĩ đại diện cho thế hệ kém tài, mê hào nhoáng. Và cũng chính cái thực tế đó đã làm cho vài người hồ nghi về thái độ của Uyên Linh.

Nhưng rõ ràng Đăng Khoa đã tự nguyện rút lui, trình bày rất rõ ràng quan điểm của mình. Tôi chắc sẽ không theo dõi sự nghiệp của Đăng Khoa sau cuộc thi, nhưng tôi tôn trọng quyết định đó. Cũng như tôi cảm thông cho sự bối rối của Uyên Linh với những gì đang diễn ra trước mắt.

Tôi yêu mến giọng ca Uyên Linh ngay từ đầu. Tôi đánh giá cao sự trưởng thành và khả năng giao tiếp chân tình của bạn với khán giả. Nếu trong giây phút mất bình tĩnh bạn từ chối nghĩa cử của Đăng Khoa thì chắc mọi việc đã trở nên tồi tệ. Tôi tin Uyên Linh xứng đáng với sự tin yêu của mọi người. Hy vọng Uyên Linh sẽ dũng cảm bước tới, như sự can đảm rút lui của Đăng Khoa.

Thời gian cứ thắm thoát trôi qua, rồi tôi cũng ra trường. Đoạn đường ngày nào giờ đã xấu đi nhiều, những cánh đồng xưa giờ đã thành những bãi đất trống. Mà theo tôi, đó là do những dự án phát triển đô thị. Tôi không còn nhìn thấy cảnh những đứa trẻ nô đùa như xưa. Và chính tôi cũng mất đi sự hồn nhiên thuở nào, thay vào đó là nỗi bộn bề lo toan cuộc sống. Có lúc tôi nghĩ, những cảnh vật đó có lẽ chỉ xảy ra trong khoảnh khắc ấy, cho những con người ấy, cùng với một tâm hồn như thế. Như những kỉ niệm mà trong mỗi chúng ta vẫn còn lưu luyến. Như những nỗi niềm của một thời học sinh.

Tác giả: Mon
Nguồn: Facebook

Hai mươi mấy năm sống quê mẹ, con nhớ rõ mấy tháng cuối năm mưa triền miên không dứt. Mưa nhiều làm cho đất chảy nhão, khiến lòng người cũng mềm nhũn, càng thêm ủ dột.

Nhớ những chiều hiu hiu lộng gió, nước lên ngập chùm bông cỏ lác. Nước đục ngầu vì chở nặng phù sa. Nước tràn mênh mông như tấm vải mềm giấu bước mẹ về. Đợi khi mọi sinh hoạt ngưng hẳn, nhà nhà lên đèn quây quần bên nhau. Rồi mẹ lại kể về những ngày xa xưa con chưa từng biết đến. Nhưng lâu dần, kí ức gieo hạt nảy mầm, con bắt đầu hiện hữu trong câu chuyện của mẹ. Dường như trong chuỗi kí ức đó, chỉ có hình ảnh của ngoại và con; lâu lâu mẹ mới kể về ba. Trong cái ý nghĩ thật lạ của con: không biết mình quen nhau từ bao giờ, mà mẹ đã thương con và con thì cứ quấn quýt bên mẹ.

Mẹ kể con nghe hồi nhỏ nhà mình có ba người, ba đi làm suốt, ở nhà chỉ còn con với mẹ. Mỗi khi đi chợ không ai trông con, mẹ trải tấm mũ bạc màu, lượm vài trái dừa con con để xung quanh thành vòng tròn, rồi đặt con ngồi giữa, dặn không được bò ra ngoài. Lúc mẹ về, con vẫn ngồi yên như chưa hề nhích sang chỗ khác.

Con lớn thêm chút, mẹ đi nấu mật xa nhà. Con nhớ mẹ vô cùng, cuối tuần là đòi ba chở đi thăm. Gặp mẹ, được cho mấy lóng mía con ngồi ăn ngon lành. Mà nào giờ con có khoái ăn mía đâu; vỏ mía cứng ngắt, xướt ê ẫm cả răng. Đã vậy phấn mía trắng tươi dính hai bên gò má, ngứa ngáy khó chịu.

Hết mùa mía, mẹ quay sang mần chuối gần nhà. Lâu lâu được trái chuối chín, mẹ mang về cho con. Hoặc đôi khi đập dừa, mẹ cũng đem về cả bịch mọng.

Nhà mình cũng có chiếc xuồng năm lá. Buổi sáng nước lớn, mẹ bơi xuồng chở con về thăm ngoại. Chiếc xuồng be bé lướt trên mặt nước, con thấy bầu trời xanh có con và mẹ. Mấy con lìm kìm đuổi theo dòng nước, nấp trong bóng mát bên hông xuồng. Ra tới cửa sông thấy cây cạt chiết, con đòi mẹ hái để chơi thổi bong bóng. Hồi đó con tưởng người ta nấu xà bông từ trái cạt chiết. Thỉnh thoảng thấy cây bần, con cũng đòi. Hiếm khi gặp bần chín; mà trái sống thì ăn chát ngằm con quẳng đi, uổng công mẹ đứng vói.

Ba làm cho con cây dằm nhỏ xíu để bơi theo mẹ, nhưng chỉ tổ làm chệch hướng. Thấy đám lục bình trôi xuôi, con vớt lấy bứt chùm bông tím, rồi nghịch phá thảy về phía mẹ. Lục bình mắc vô dằm, mẹ bơi thêm nặng tay. Mẹ chửi con mấy tiếng, vậy mà con cười khoái chí.

Do phải đợi con nước ròng buổi chiều, mình về khi nhà ngoại bắt đầu lên đèn. Đêm tối dần, bầu trời ai thắp đầy sao. Vô số những ngôi sao nhỏ mê chơi rớt xuống sông, rồi mắc kẹt dưới đáy. Ngôi nào bay lên được thì treo mình trên cây, đua nhau chớp tắt. Gió thổi lồng lộng, khung cảnh vắng tanh, tiếng vạc sành kêu nghe rờn rợn. Con ngồi co ro một chỗ, đòi mẹ kể chuyện suốt.

Đường về nhà mình men theo con rạch vào sâu hun hút; cặp hai bên bờ là lao sậy và dừa nước. Có đoạn đi ngang bờ mía um tùm, đoạn khác trăng trắng mấy ngôi mộ đất. Con sợ run người, giọng mẹ kể chuyện càng lớn để trấn an. Về tới nhà thì ba đã ngủ say, hai mẹ con mình lủi thủi.

Năm lên lớp năm, con đòi mẹ mua cho cái xô nhỏ. Mỗi khi nước lớn, con xách đầy hai cái thạp để mẹ ngồi may. Con bỏ mấy con chang chang cho nó lọc nước trong veo.

Mùa mưa tới, con theo mẹ đi cào hến với mấy đứa trong xóm. Thấy tụi kia lặn hụp giữa rạch, con cũng bắt chước. Con lặn thật lâu mà cào không được bao nhiêu. Mẹ cào toàn mấy con hến thật to. Đến xế trưa đi xa cả cây số, ai nấy mệt đừ rủ nhau ra về. Vừa tới nhà, mẹ vô bếp vo gạo bắc nồi cơm để con tắm trước, rồi mẹ con mình luộc hến.

Xóm mình con nít khá đông; đi học về là con quăng cặp xuống bỏ đi chơi. Nấu cơm xong, mẹ réo con văng vẳng. Mẹ ra đầu ngõ chờ con tung tăng chạy về. Đi bên mẹ, con ước sau này cũng được cao lớn như mẹ. Lúc đó mái tóc mẹ đen mượt, chỉ chải một kiểu.

Nào giờ mẹ chưa khi nào dạy con học hay làm đồ chơi cho con. Lâu lâu mẹ có đố con mấy câu nhưng con nghĩ không ra. Đợi mẹ giải đáp xong, con chê: “Gì kỳ!” Mẹ cố giải thích, con càng tỏ ra vô lý. Nhưng con học được ở mẹ tấm lòng nhân hậu. Đối với ai, mẹ cũng hết mực chân thành. Mẹ không biết phân biệt đối xử, với cả những người nhẫn tâm với mẹ hôm trước. Lúc nào mẹ cũng bao dung, ai nhờ gì mẹ cũng sẵn lòng, nhiều khi chịu thiệt về mình. Bởi vậy bà con cô bác đều thương quý mẹ. Họ cũng yêu mến luôn cả con. Mỗi lần gặp mặt, mấy bà thường khen: “Thằng nhỏ thiệt hiền khô! Cái miệng cười hệt mẹ nó.” Nghe vậy, con rất tự hào.

Sau này lớn lên, con cũng đem cả tấm lòng để thương mến người ta. Nhưng người đời mấy ai cần tình thương của mình, được một thời gian rồi họ cũng bỏ mình mà đi. Duy chỉ có tình mẹ thương con là vĩnh cửu. Mẹ chưa bao giờ bỏ con đi lâu.

Hồi đó, ba hay ăn hiếp mẹ. Thấy mẹ buồn khổ, con cũng giục mẹ đi. Vài lần như vậy mẹ đều trở về với con. Mẹ mua cho con con gấu đen, con ôm nó suốt ngày. Đồ đạc của con mẹ cũng cất rất kỹ, lâu lâu lục ra cái áo nhỏ xíu, con nhìn mà thương về thời thơ dại.

Con nhớ có lần mẹ đi cả tháng. Mỗi ngày đi học về, nhà cửa vắng hoe trống trước trống sau, con cũng không thèm đi chơi. Con dành dụm mấy ngàn vô bưu điện gọi cho mẹ. Đó là lần đầu tiên con nói chuyện qua điện thoại, chỉ nghe mẹ khóc, sống mũi con cay cay.

Con càng lớn, mẹ càng gầy hơn. Đến một ngày con bỗng cao to hơn mẹ, tóc mẹ bắt đầu có những sợi bạc. Con biết bây giờ thời gian qua mau. Chứ không như lúc nhỏ con đếm từng ngày trên võng.

Sống ở nhà, ba mẹ dành hết tình thương cho con. Dần dà con thấy mình quá yếu ớt, không biết làm lụng gì cả. Con từ chối làm một đứa con ngoan trò giỏi. Con bắt đầu bênh vực mẹ; ai ăn hiếp mẹ con đều ghét. Nhiều khi con rất ức vì mẹ cứ mãi nhẫn nhịn để người khác lấn lướt.

Rồi con không còn muốn thấy cảnh mẹ sống trong sự giày vò như thế, con quyết đi học xa nhà để bắt đầu cuộc sống tự lập. Những ngày đầu thiếu thốn đủ thứ. Lần nào con về, mẹ cũng chắt chiu cho con ít tiền. Con thấy cuộc đời sao khổ quá, mẹ con mình cứ cắn răng chịu đựng.

Học xong trung học con lên Sài Gòn, càng xa tổ ấm có vòng tay mẹ hiền. Vài tháng sau, con sắp xếp rước mẹ lên ở với con, để hằng ngày hai mẹ con có nhau. Trận mưa đầu tiên, nước ngập tràn đầy nhà. Nước đen kịn, mùi hôi bốc lên nồng nặc. Hai mẹ con nhìn nhau ngán ngẫm. Đợi ngoài đường nước rút mẹ bắt đầu tát, không than lấy một lời.

Sau lần đó, cứ mỗi khi trời đổ mưa là con thêm rầu. Mưa dù nhỏ nhưng đường vẫn lênh láng. Con chạy xe đi học, nước lên hơn nửa bánh, để mẹ một mình xoay sở với căn nhà ngập nước. Sống giữa Sài Gòn, tình nghĩa láng giềng không như ở quê, con sợ mẹ buồn.

Ngồi tát nước bì bõm, mẹ làm quen với mấy nhà xung quanh. Những ngày sau đó con thấy mẹ vui hơn, hay ra ngồi nói chuyện với mấy cô hàng xóm, con cũng mừng thầm. Nhưng có ngờ đâu, một ngày con phát hiện mẹ nghe theo lời mấy người đó mà mua số đề. Con cảm thấy nghẹn ngào! Cuộc sống vốn chật vật, hai mẹ con phải đùm bọc nhau, vậy mà…

Con buồn quá, quyết định thuê nhà trọ khác để mẹ được về quê. Con biết mẹ sẽ rất nhớ con nhưng biết làm sao hơn.

Từ đó con cũng ít về nhà thăm…

Con giờ khôn lớn nhiều, biết làm chủ cuộc sống. Và con cũng còn có mẹ. Chỉ cần có mẹ là đời con được đầy đủ.

“Chiều nay tin bão phương xa lòng con chua xót. Con chưa về, chưa về lòng thắt cơn đau…”

Tốt nghiệp tiểu học, em là một trong ba thủ khoa, được mười điểm môn văn. Cấp hai, em đạt điểm mười duy nhất. Cấp ba thì em không còn nhớ, chắc tệ lắm, nhưng thi đại học em cũng sơ sơ tám điểm. Ngoài ra trong lớp, điểm trung bình văn học của em lúc nào cũng thuộc hàng tốp. Nói thế không có nghĩa là em số một, em chỉ hạng tép rêu thôi. Nhưng em yêu tiếng Việt lắm, cái ngôn ngữ mẹ đẻ ấy mà. Tưởng chuyện nhỏ, chứ không phải ai cũng làm được đâu.

Đại ý em muốn nhắn nhủ với các bác là: đừng đem ý kiến chủ quan của mình để đánh giá người khác. Nếu thông tin hoặc ngôn từ, gọi chung là sản phẩm em làm ra — tác phẩm cũng được, có chỗ nào cần chỉnh sửa, xin các bác tập trung vào đó. Em sẵn sàng tiếp thu để tiến bộ thêm. Còn về nhân cách, thì để em, gia đình và những người quen biết nhận xét được rồi. Nào giờ em đã ít bạn, nên có thêm người ghét cũng không sao. Em chấp nhận. Nhân đây, em muốn cảm ơn các bác đã đồng cảm với những câu chuyện em chia sẻ.

Mời các bác chém thẳng tay!

Lúc còn đi học, tôi chỉ quan tâm làm sao để ba mẹ và thầy cô hài lòng. Tôi chuyên tâm vào trang sách, đôi khi phụ giúp việc nhà như đi câu, đi chài. Mà thời đó làm gì có internet, cũng không có điện thoại cầm tay để giao lưu với thế giới bên ngoài. Học trò tỉnh lẻ như tôi hiếm khi có một sân chơi. Bạn bè hay rủ nhau vô nhà thầy cô xin học thêm. Còn tôi chỉ thích đăng ký một khóa học bình thường do trung tâm tổ chức. Nào giờ tôi chưa bao giờ có ý định đi học để kết bạn, chỉ đơn thuần thích học ngoại ngữ.

Tôi gặp em lần đầu trong lớp học buổi tối. Nhìn chung em cũng như bao cô bạn gái khác. Tôi không biết em có đẹp không? Nhưng trong mắt tôi, em là người rất nền nã, quy cách. Tôi đặc biệt ngưỡng mộ khả năng đọc tiếng Anh lưu loát của em, ngỡ em chuẩn bị từ trước rất kỹ. Tôi ngồi đầu bàn dãy nam, em ngồi đối diện. Buổi học nào cô cũng gọi đọc bài, mỗi người một câu, nam nữ xen kẽ. Tôi rất say mê nghe em đọc, dù chỉ một hai câu ngắn.

Lớp học khá vui, tôi quen được hai đứa em học lớp dưới. Giờ chơi, ba đứa tôi hay chạy giỡn hoặc phá phách gì đó. Em ít khi ra ngoài, hay ngồi trong lớp không biết làm gì, lúc nào cũng kè kè cô bạn thân.

Tuổi học trò chắc vui nhất là chuyện viết giấy chuyền tay. Tôi và em cũng rất hứng thú với trò này. Canh lúc cô viết bài, mấy bạn thì ghi ghi chép chép, hai đứa tôi thập thò. Có lần cô bất ngờ quay xuống, bắt gặp tại trận. Nhìn cô, tôi bẽn lẽn, em cũng ngại ngùng. Cũng may không làm rớt tờ giấy, không thôi chắc toi mạng. Tôi biết cô không hề ủng hộ, nhưng cũng không trách phạt. Thỉnh thoảng cô nhắc nhở hai đứa tập trung. Như thế đã là điều không hay chút nào. Vậy mà hai đứa vẫn cứ tiếp tục.

Tôi còn nhớ mấy lần tan học, trời nhá nhem tối, từng tốp đạp xe miệng cười nói không ngớt, cứ như thể chẳng còn được gặp nhau. Một hôm, lớp được về sớm do cúp điện. Tôi chạy xe song song với đứa em học chung. Bỗng nhiên nó vượt lên phía trước giựt cuốn sách em để ở rổ xe, rồi quăng cho tôi. Tôi hưởng ứng, đạp xe càng nhanh, thoáng chốc bỏ xa một quãng. Em đang đạp xe một chân với nhỏ bạn lật đật dí theo, nhưng tiếc là không đuổi kịp. Chắc em tức tưởi lắm, nói với mấy câu đầy trách móc: “Nhớ nha! Nhớ nha!”

Về đến nhà, tôi mở sách ra xem có bí mật gì trong đó. Em có cất hình ai không? Mai mốt đi học, tha hồ mà chọc. Tôi thất vọng không tìm được gì ngoài tờ giấy bạc năm ngàn; tôi cất vội rồi đi ngủ. Hôm sau đến lớp, tôi mang trả em cuốn sách, tưởng là em giận lắm. Nhưng không, em vẫn vui vẻ bình thường. Tự nhiên, tôi thấy em dễ thương vô cùng. Hôm đó đi học, tôi cứ lâng lâng như kẻ mất hồn, không biết có làm điều gì ngớ ngẩn?

Hằng ngày đi học, tôi thường ra ngồi ở đống gạch ngay cạnh nhà xe trước lớp. Tôi thích đưa mắt nhìn cái nhà kho xa xa, đằng sau cột cờ. Giờ chơi nào em cũng hay ra đó ngồi với nhỏ bạn chung lớp. Tôi không biết em đang nói gì, cũng không nhìn thấy em cười. Lâu lâu em điều nhỏ bạn tới lớp gửi cho tôi tờ giấy. Tôi cũng nhờ thằng bạn đi ngang chuyển dùm. Lạ thật, chỉ cách nhau có năm phòng học, xa xôi gì đâu mà sao bước đi thật khó?! Hồi đó, bạn bè khác lớp mà léo hánh tới địa bàn là y như có điều chi ghê gớm lắm. Thế nào cũng được tụi bạn nhiều chuyện hỏi cho ra lẽ.

Năm cuối cấp, cả hai được chọn vào đội tuyển Anh văn của trường, cơ hội gặp nhau càng nhiều. Nhưng tôi ghét ông thầy dạy bồi dưỡng, dáng người phong trần. Tôi để ý thấy em rất say mê mỗi khi thầy giảng bài. Chắc là tôi đang ghen…

Hết cấp II, tôi quyết định sang tỉnh học. Từ đây không còn thấy em xinh tươi, cũng không còn được gửi cho em tờ giấy vụn ngoằn nghoèo mấy chữ. Nhớ những chiều thứ Bảy từ thị xã về, tôi chỉ dám đứng lặng thầm trước cổng trường như đứa lưu ban, trộm nhìn bạn bè cũ giờ tan học. Tôi mong một lần ngắm em dịu dàng trong tà áo dài trắng, nhưng mãi không gặp được.

Những ngày đầu sống xa nhà, tôi buồn quá. Nhưng tôi may mắn được em bầu bạn, tuần nào cũng đều đặn nhận thư em. Không có em chắc đời học sinh tẻ nhạt lắm! Em thường động viên, hỏi han tôi về cuộc sống mới. Tôi cũng kể em nghe nhiều thứ. Đến lúc cạn nguồn, hai đứa tự đặt ra một câu chuyện rồi hòa mình vào nhân vật chính. Câu chuyện kết thúc: chàng trai quay về tìm nhưng không gặp, đứng lặng lẽ trong mưa; còn cô gái đưa bàn chân bước theo gió. Thật là bi kịch!

Thời gian qua mau, mỗi người một hướng đi. Tôi và em cũng ít liên lạc, dù chỉ quanh quẩn trong cùng một thành phố. Tôi thầm cảm ơn và cầu chúc cho em tìm được bờ vai vững chãi. Tôi không là hoàng tử trong chuyện cổ tích, tôi làm cánh chim phiêu bạt: “Vòng tay anh nhỏ bé biết làm sao che cho em? Hay anh chỉ là người đứng bên lề đời em…”

Dear Dad,

Sooner or later, I know you will read this letter. Where should I begin? To demonstrate my pride for a noble father who dedicates his life to family? Or to spin a yarn about the saddest days throughout my childhood? Will this society, and my friends, turn back on me or look at me with a different eye from now on? Whatever happens, I still write this to you. I hope at night I am no longer tormented by the past.

The differences between your generation and mine have created a gap in which we can never understand each other. You play a key role in the family, always ask others to follow your arrangements. I am like a bird that is left behind. I believe everyone has only one chance to live; hence, I would like to stand on my own legs. Someday I may slip on my way, yet I will stand up. Every now and then, I question my existence in this world. And not just once, I lost faith in family values.

When I was young, I was totally proud of you. You are a straightforward and typical person; you know how to do a variety of jobs, you manage to overcome any difficulty; you seldom break promises or get very drunk. But do you know that you just keep people at a distance — not anyone is patient enough to stay long with you? Even your closest friends are pretty reluctant to communicate with you. You are severe to everyone. If anyone does something wrong, you are not easy to forgive and forget. All my siblings are uncomfortable to talk about you. Why can’t we live in harmony and peace?

I remember when I was a little kid, all maternal relatives hated you, and they hated me as well. Nevertheless, I still loved you simply because you are my father. They even interrupted a conversation as I accidentally came across. They were afraid that I would narrate their words; you would then nag at Mom all day long. I comprehended the situation, so I kept silent — those that I had heard would be dissolved into the wind. At a very young age, I already had an inferior complex about family and did not feel as innocent as other kids.

I did not dream of a big house, but a dinner with all three members. A bowl of vegetable soup and a span of tiny shrimp cooked with brine were enough to make me happy. Even so, I did not dare to sit on the same table with you; we both could hardly maintain a good communication. Only Mom could tolerate you, but when she got sick, you rarely took care of her. There was a time when I often felt obsessed: everyday we would not have a good meal without your quarrel with Mom. Have you ever felt what I had to endure?

By third or fourth grade, I was bought a blackboard, and you taught me homework. Day after day I learned how to do unit conversion. Because of being keen on playing with friends, I often gave wrong answers, each of which you punished me. I was frightened and did by habit without any knowledge. You beat me so much that I became indifferent to the rod. Compared to other kids in the neighborhood, my class result was always high, but still could not make you pleased. You usually said: “spare the rod and spoil the child.” What if I had lived in vagabondage or studied badly, would you have ever accepted me as a son?

Everyday before leaving for school, I had to come in front of you to say goodbye. Occationally, I had to repeat a couple of times so you could hear it, then gave me some pennies. I gradually considered politeness as a compulsory behavior that did not indeed come from my heart. I did not mind it any more.

I remembered in the fifth grade, I was sponsored a trip to the city. That was the very first time I travelled by myself, you gave me twelve thousand dongs. I was so happy with the money. But did you know that it was too little for me to buy anything? I kept the whole amount back home. Looking at friends who bought so many presents, I felt sad but without any complaint.

Once, the coordinator selected me to represent the school in the meeting of obedient children. While other students praised their fathers, I felt ashamed inside. How would I brag about my own father? I told about Mom instead…

I remember many late nights — you woke me up to go collecting mangoes. The tree in our neighbor’s garden was very big and laden with fruit. Ripe ones usually fell down at night. I was very scared of the dark. But because of my eagerness, you took me out. At times I found three or four, I became really excited. We both turned back to sleep, then you went to work and I came to school in the morning.

In biology class, my friend brought one durian plant as a sample. After class, she gave it to me. I grew it in the garden; it has never born fruit for a dozen of years. You often tell me: “every time I see the little tree, I miss the past days you were running around my legs.” So why did you try to grow a dragon fruit plant that killed my flamboyant tree? That made me sad a couple of days.

Do you remember we used to go swimming in a river? You passed me a ring buoy, released me far away from the bank. At the middle of the river, I felt scared and swam towards you. Now I feel a chill tingle along my spine; however, I was very interested before. I knew you were always observing me. Life is like a whirlpool in many ways, it can swallow us at any time. But beside you, I had no fear.

On heavily raining days with roaring thunders, I felt so terrified that I ran to you and lied on your body. You recalled the days in military. Mom also participated in your story while sewing clothes. Mom said that you were very handsome when you were young, which made me proud. You told me about your team and American soldiers. Since then I have been dreaming of the land of freedom. Was I born to accomplish your life’s ambition?

“A mother can take care of ten children,
but sometimes ten children can’t take care of one mother.”

I grew up with Mom’s folk songs. After secondary school, I entered high school in the central district. The first days living away from home, I faced up with many difficulties. Every time I returned home and asked you for allowances, I shed my tears out. You calculated each single day with me. I felt helpless since I was still dependent on family even at that age. I wanted to give it up. Then I moved on although I had no idea what was ahead of my reach…

Those are over now. Having gone though bitterness makes me appreciate today. And the story about father and son has not ended yet, has it?

Your son

Dear sister,

I know you will never get a chance to read this letter; however, I just feel like dropping you a few lines. Because I would like to remind myself of the childhood I was loved and protected by you.

First of all, I have to confess that I now have no memory of the early days when I was carried in your arms. But I will keep forever the stories about our sisterhood through what Mom has told me. That day, our family was very poor, our house was built on someone’s land. Parents were struggling with life to raise their children. Since a very young age, you had stayed home to take care of me and helped Mom in the kitchen. You had to sacrifice many things, worked very hard and searched for food day after day. Once, you forgot to keep an eye on me while playing with other kids, I fell off a pile of sand. Mom punished you, but you did not get upset.

In spite of our family situation, you always have a full heart for me. Do you still remember when we lived near the grandmother’s place, we were often bullied by others? We then moved to a new house, elder sisters had already had their own families. Though you obtained education in half, you would give me a sweet potato or a fruit in full. You would give me everything, wouldn’t you?

The first day I went to primary school and started to perceive the surroundings, you got married. Ever since then I have not seen you often. I miss you and your thoughtful care. At your mother-in-law’s house, you have to work even harder but you always show respect to the older and never look down on the younger. You have taught me many lessons, but the greatest one is about yourself: to live a truthful life, to not become greedy or deceiving.

After high school, I came to Saigon for college, I had another chance to stay near you. Every time we met, we only recalled the happy old days. But your life was filled with sadness, which I could tell through your eyes. I had already grown up, but you looked after me every single thing. Sometimes I felt as if I was still a little kid, always covered under your protection. When I did something wrong, you corrected me. Or when I made an incautious decision, you gave me advice from your personal experience.

I remember when we got some leftover, we both gave up to each other. You told, “this food is not delicious, I am not fond of it at all.” I knew your intention, so I tried to eat more in order for you to be happy. Those were things you never said but I understood fully.

The days I stayed away from our homeland, you were also close at hand. You worked really hard at job but anytime I came by, you welcomed me with a smile. I did not have a chance to take you around the city, you had already left.

Every time I return home, you come to see me no matter how busy you are. Additionally, you carry your little kids who always bring me laughters. Our whole family get together for one day, you cook me many dishes. Others do not like them, which I find really good. Perhaps that’s because I am used to your cooking.

Nowadays I become an adult. I have not done anything big or great, but you still feel proud of me. Even though I travel, far or near, I will not forget you. You are not only the most gentle but also the most whole-hearted sister.

Your brother